چرا بار اصلی سیاستهای انقباضی در دوران جنگ و تحریم بر دوش مردمی افتاده است که اکثریت آنها مزدبگیرند و با حقوقهای ثابت ریالی، باید هزینههای دلاری زندگی را بپردازند؟
عضو هیات علمی دانشگاه تهران ضمن انتقاد از رویکرد دولت در آزادسازی قیمتها گفت: «نمیتوان قیمت خودرو و کالاهای مصرفی را دلاری حساب کرد و آزاد گذاشت و افزایش داد، اما وقتی نوبت به دستمزد کارگران میرسد، موضوع را به مجلس ارجاع داد و همچنان معیشت نیروی کار را تحت کنترل نگه داشت.»
بانک مرکزی پس از تأخیری طولانی سرانجام آمار تورم مهرماه را منتشر کرد؛ آماری که از رسیدن تورم سالانه به ۷۱/۴ درصد و ثبت تورم ماهانه ۴/۶ درصدی حکایت دارد. بررسی روند شاخصهای تورمی نشان میدهد اگرچه تورم نقطهبهنقطه اندکی کاهش یافته، اما تورم ماهانه در سه ماه اخیر روندی افزایشی داشته و تورم سالانه نیز همچنان در مسیر صعودی حرکت میکند؛ روندی که اقتصاد ایران را به رکوردشکنی تاریخی تورم نزدیک کرده است.
یک اقتصاددان با اشاره به شکلگیری پدیدهای جدید در ساختار اجتماعی کشور اظهار کرد: پدیده جدیدی که در ایران در حال رشد است، «پدیده مادونطبقه» است، گروهی که به دلیل از دست دادن فرصتهای شغلی و ناتوانی در بازیابی جایگاه خود، عملاً از چرخه اقتصادی کشور خارج شدهاند.
سهراب دلانگیزان، اقتصاددان، میگوید: «کاهش اندک تورم نقطه به نقطه در مهر، بهتنهایی نمیتواند نشانه موفقیت سیاستهای اقتصادی به حساب بیاید؛ بهویژه در شرایطی که نرخ تورم در سطوح بالایی قرار دارد».
تورم مدام فزاینده و ریزش ارزش پول، به استهلاک پیشرونده زیرساختهای اقتصادی و صنایع کشور منجر شده است. ماجرا در همینجا متوقف نمیشود و استهلاک تجهیزات و لوازم مصرفی به خانههای مصرفکنندگان رسیده و کاهش قدرت خرید، شمار درخور توجهی از مصرفکنندگان را به خرید اقلام دستدوم یا تعمیر کالاها و لوازم کشانده است.
شغل دوم ممکن است رفتوآمد جداگانه بخواهد، برنامه روز را بههم بزند یا درآمدی نامطمئن داشته باشد. فرد باید میان چند کارفرما هماهنگی ایجاد کند، سفارش پیدا کند و مطالباتش را پیگیری کند. بنابراین زمان لازم برای کسب درآمد از ساعتهایی که بابت آنها دستمزد میگیرد، بیشتر است.
اقتصاد ایران در نیمه نخست دهه ۱۴۰۰ وارد مرحلهای کمسابقه از نظر همزمانی رکود و تورم شده است؛ مرکز آمار ایران نرخ تورم سالانه تا پایان شهریور ۱۴۰۵ را ۷۳.۶ درصد و نرخ تورم نقطهبهنقطه را ۸۹.۸ درصد اعلام کرده و همزمان رشد اقتصادی در بهار امسال به منفی ۱۰.۱ درصد رسیده است.
تورم نقطهای شهریور در استانهای کشور از ۷۴.۶ درصد در تهران تا ۱۱۴.۳ درصد در ایلام متغیر بود؛ شکافی ۳۹.۷ واحد درصدی که تفاوت شدت گرانی در استانها را نشان میدهد.
برآورد ۷ همتی از «بودجه مورد نیاز برای تثبیت قیمت سبد غذای شهرداری تهران» ۶ پیامد شکل اجرای طرح «تورم صفر» توسط مدیریتشهری تهران چیست؛ راه حمایت غذایی کمدرآمدها از دولت میگذرد یا شهرداری؟
اقتصاد ایران بهدلیل سالها تحریم و محدودیت منابع، پیش از جنگ نیز در شرایطی شبیه «جنگ اقتصادی» قرار داشته و وقوع جنگ نظامی توانسته مشکلات موجود در رشد، سرمایهگذاری، تورم و بازار ارز را تشدید کند.
آمارهای بانک مرکزی از ادامه تورم بسیار بالای اقتصاد ایران در شهریورماه حکایت دارد؛ هرچند تورم نقطهبهنقطه با کاهش ۰.۶ واحد درصدی نسبت به مردادماه به ۸۳.۸ درصد رسیده، اما تورم نقطهبهنقطه کالاها به ۱۱۸.۱ درصد افزایش یافته است.
تبعات نااطمینانی اقتصادی ممکن است فراتر از کاهش تولید در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ ظاهر شود و با تأخیر در اجرای طرحهای توسعه، کاهش سرمایهگذاری و تضعیف ظرفیت تولید، به سالهای آینده سرایت کند. فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار سرمایه، معتقد است طولانی شدن این وضعیت علاوه بر آسیب به چرخه تولید، میتواند تهدید خروج سرمایه از کشور را افزایش دهد.